Biologisch keurmerk

Bloemen & planten

Onder biologische sierteelt verstaan we de teelt van biologische bloembollen, snijbloemen, kamerplanten, vaste planten, bos- & haagplantsoen en laanbomen. Het Europees biologisch keurmerk geldt voor de teelt van gewassen. Dus ook bloemen en planten kunnen biologisch gecertificeerd zijn. 

Bij een bosje bloemen denk je misschien dat die altijd al biologisch zijn. Maar juist omdat we bloemen niet eten, gelden er voor de reguliere teelt minder strenge Europese regels voor het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. Gelukkig worden er ook steeds meer biologische bloemen en planten geteeld. 

Biologische bloemen, bollen en planten zijn momenteel vooral te koop via webshops en direct bij biologische kwekers. Daarnaast hebben sommige tuincentra een beperkt assortiment. Ook in biologische speciaalzaken zijn in het zomerseizoen biologische bloemen en planten te koop. In de winter is de keuze beperkt tot droogbloemen en bloembollen op pot. Er zijn ook steeds meer bloementuinen waar je een pluk-abonnement kunt nemen.

Op De Barometer Duurzame Bloemist vind je bloemenzaken die zich inzetten voor meer duurzame bloemen.

Lees meer

Waarin verschilt de biologische teelt van de reguliere teelt?

Biologische bloemen en planten

  • De biologische teelt vindt in principe plaats in de volle grond. Voor sierplanten (en kruiden) geldt een uitzondering in de wet. Sierplanten mogen in een pot worden geteeld, als ze ook in die pot worden verkocht. Er worden dan wel eisen gesteld aan de samenstelling van de potgrond. 
  • Snijbloemen worden altijd in de volle grond geteeld. Om de bodem gezond te houden en bodemziektes te voorkomen, passen biologische telers verplicht vruchtwisseling toe. Hierbij staat er steeds een ander gewas op hetzelfde stuk grond. 
  • Meerjarige vaste planten, bomen en struiken hoeven uiteraard niet elk jaar op een andere plek te staan. Wel is, om de bodemvruchtbaarheid te vergroten, de teelt van groenbemesters tussen de planten verplicht.
  • Voor de bemesting gebruiken biologische telers natuurlijke meststoffen, zoals stalmest en compost. 
  • In de biologische teelt is het gebruik van herbiciden niet toegestaan. Onkruiden worden door wieden, schoffelen of door wegbranden verwijderd. 
  • Biologische telers stimuleren de aanwezigheid van natuurlijke vijanden om ziekten en plagen te bestrijden. Indien nodig worden enkel natuurlijke bestrijdingsmiddelen gebruikt.
  • Biologische bloemen en planten worden vooral buiten geteeld en zijn daardoor niet jaarrond beschikbaar.
  • Biologische bolbloemen, zoals tulpen, worden in de kas -uit biologische bollen- opgekweekt op potgrond of water. Ook biologische kamerplanten worden in een kas geteeld.

Reguliere bloemen en planten

  • Veel reguliere snijbloemen, zoals rozen, chrysanten en anjers, worden geteeld in verwarmde kassen. Dit kost veel energie.
  • De teelt kan, afhankelijk van de soort, zowel in de volle grond als op substraat (steenwol) plaatsvinden. 
  • Bij substraat kunnen water en meststoffen worden toegediend met behulp van druppelaars. Doordat dit gerecycleerd kan worden, hoeft er minder water gebruikt te worden.
  • Vaak wordt extra belichting gebruikt voor een meer gelijkmatige kwaliteit door het jaar heen. Dit kost extra energie.
  • In de reguliere teelt van bloemen en planten mogen relatief veel chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.
  • Planten die als ‘bij-vriendelijk’ verkocht worden (omdat ze bijvoorbeeld veel nectar bevatten) zijn dit in de praktijk niet altijd. Ze kunnen namelijk resten van chemische bestrijdingsmiddelen te bevatten, die gebruikt zijn tijdens de teelt.

Het belang van biologische bloemen en planten

In Nederland bestaat de top 5 van gewassen waarop de meeste bestrijdingsmiddelen per hectare worden gebruikt volledig uit sierteeltgewassen. Namelijk: lelies, chrysanten, rozen, tulpen en gerbera’s. Als we kijken naar de top 15 staan daar ook nog gladiolen, narcissen, hyacinten en potplanten in. Negen van de vijftien gewassen waarop de meeste bestrijdingsmiddelen per hectare worden gebruikt, zijn dus sierteeltgewassen.

Biologische siertelers gebruiken nooit chemische bestrijdingsmiddelen, deze kunnen dus ook niet in de (leef)omgeving terecht komen. Voor bio-boeren zijn enkel bestrijdingsmiddelen toegestaan die van natuurlijke oorsprong zijn. Dat wil zeggen dat ze uit de natuur gewonnen zijn. En ze worden pas ingezet als andere methoden niet helpen. Tegen onkruid mogen biologische boeren geen enkel middel gebruiken.

Bee on a violet flower 2021 08 26 15 58 34 utc Bestrijding natuurlijk web

Wat levert dit ons op?

  • Een gezonde werk-, woon- en leefomgeving. Geen chemische bestrijdingsmiddelen in de (bewoonde)omgeving of op je keukentafel.

  • Schoon drinkwater.

  • Een plant die in een gezonde bodem groeit, is beter bestand tegen plagen en ziekten.

  • Een gezonde en veerkrachtige bodem, die bestand is tegen extreem weer, en dus klimaatbestendig.

  • Meer diversiteit in de bodem. Dit is nodig om onder meer plagen te onderdrukken.

  • Meer biodiversiteit. Dit zien we terug in een kleurrijk en levend landschap vol vogels, vlinders en bijen.

Deel deze pagina

Bekijk ook

Groente & Aardappels

Vlees & gevogelte

Verwerkte producten

Veelgestelde vragen over biologisch

Wat is biologisch?

‘Biologisch’ is de officiële term voor een manier om voedsel te produceren. De waarden ‘gezondheid, ecologie, eerlijkheid en zorg vormen de basis. Vanuit deze basis zijn Europese regels ontwikkeld. Die garanderen dat de biologische sector zorg draagt voor milieu, klimaat, biodiversiteit, dieren en mensen. Alle biologische ondernemers in de EU moeten zich aan deze regels houden.

Hoe herken je biologische producten?

Biologische producten zijn te herkennen aan het ‘groene blaadje’ (dat trouwens ook in zwart of wit mag worden afgedrukt). Dit Europees biologisch keurmerk betekent dat het product voldoet aan de wettelijke eisen voor biologische productie. Én dat dit is gecontroleerd. Het woord biologisch – of bio, eko, eco of organic – mag alleen op voedingsmiddelen staan als het voldoet aan de EU-regels.

Hoe weet je of een product écht biologisch is?

Als het biologische keurmerk, een groen blaadje, op een product staat, is het gegarandeerd biologisch. Waar in Europa je het ook tegenkomt.In Nederland controleert de organisatie Skal Biocontrole of producten echt biologisch zijn. De inspecteurs van Skal controleren boeren en producenten, handelaren, winkels en verwerkers. Dat doen ze aangekondigd én onaangekondigd. Dus als het keurmerk op het product staat, kan je er met een gerust hart van genieten!

Is biologisch beter voor het klimaat?

Biologische boeren gebruiken minder energie, en ze stoten minder broeikasgassen uit. Dat doen ze zo: Een biologische boer gebruikt geen kunstmest. De productie van kunstmest kost veel energie. Een deel van het biologische veevoer moet van het eigen land komen of uit de EU. Dit scheelt energie voor vervoer.Biologische veehouders moeten genoeg grond beschikbaar hebben om hun mest op kwijt te kunnen. Ze hebben een beperking aan de hoeveelheid dieren per hectare en dus geen mestoverschot.Bioboeren gebruiken technieken om CO2 op te slaan in de bodem.Lees hier meer over biologisch en het klimaat

Zitten er E-nummers in biologische producten?

E-nummers zijn stoffen die worden toegevoegd aan voedingsmiddelen om een eigenschap te verbeteren. Deze E-nummers zijn getest op veiligheid door de European Food Safety Authority. Ze mogen worden gebruikt in de Europese Unie. Sommige E-nummers zijn heel gewone stoffen. Bijvoorbeeld kurkuma (E100). Dat wordt gebruikt als natuurlijk kleurstof. In het algemeen bevatten sterker bewerkte producten meer E-nummers. Die zijn dan bedoeld om de houdbaarheid te vergroten en smaak, knapperigheid of romigheid te maken, die de gebruikte ingrediënten van zichzelf niet hebben.Van de ruim 350 E-nummers, mogen er slechts zo’n vijftig worden gebruikt in de biologische voedselproductie. Het mag alleen als het E-nummer een natuurlijke oorsprong heeft én als het essentieel is voor het maken van een product.

Is biologisch eten gezonder?

Bij de vraag of biologisch eten gezonder is, denken we al snel aan onze eigen gezondheid. Maar je kunt gezondheid ook breder bekijken. Ook de gezondheid van dieren, planten, de bodem en de omgeving tellen mee. Zo is biologisch gezond voor:Dieren. Biodieren hebben meer ruimte dan in de reguliere stallen en kunnen naar buiten. Daardoor hebben ze een hogere weerstand en minder stress. Planten. Biologische telers telen elk jaar een andere gewas op hun grond. Daarmee voorkomen ze dat ziektes of plagen zich in de bodem opbouwen. Planten hebben hierdoor een gezonde basis om in te groeien.De bodem. Bioboeren nemen allerlei maatregelen om de bodem gezond te houden. Want een vruchtbare bodem is voor biologische telers het allerbelangrijkste.De omgeving en medewerkers. Biologische boeren maken geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen (alleen natuurlijke middelen) en ze gebruiken nooit onkruidbestrijdingsmiddelen (herbiciden). Zo kunnen deze ook niet in de bodem en het drinkwater terechtkomen. En ook de medewerkers worden er niet aan blootgesteld.Mensen. Biologische producten hebben vaak meer voedingswaarde (zoals omega-3 vetzuren in melk), veel meer antioxidanten, en minder resten van chemische bestrijdingsmiddelen dan niet-biologische producten. Waarbij gezegd moet worden dat je persoonlijke gezondheid door veel zaken wordt beïnvloed, waaronder leefstijl, beweging, (erfelijke) ziektes, stress en voeding.Wil je hier meer over weten? Download hier dan de Greenpaper over gezondheid.

Zijn chemische bestrijdingsmiddelen toegestaan in de biologische landbouw?

Nee. Er zijn enkel bestrijdingsmiddelen toegestaan die van natuurlijke oorsprong zijn. Dat wil zeggen dat ze uit de natuur gewonnen zijn. En ze worden pas ingezet als andere methoden niet helpen, zoals gewaskeuze, gewasrotatie en mechanische ingrepen (het verwijderen van de besmettingsbron). Ze zijn alleen bedoeld om ziektes en plagen te bestrijden. Tegen onkruid mogen biologische boeren geen enkel middel gebruiken.Op de site van het CBS vind je meer informatie over het gebruik van chemische middelen in de Nederlandse landbouw. Hier kun je zien bij welke gewassen je de grootste impact maakt, als je kiest voor de biologische variant.

Hoe diervriendelijk is biologisch?

Voor biologische boeren staan het comfort, de gezondheid en het welzijn van hun dieren voorop. Ze houden zo veel mogelijk rekening met de natuurlijke behoeftes van een dier. Zoals lekker scharrelen, wroeten en grazen. Zo diervriendelijk is biologisch:Dieren hebben binnen en buiten veel ruimte.Dieren kunnen naar buiten wanneer ze willen (als het weer het toe laat).In de stal ligt altijd strooisel om in te liggen en/of te scharrelen.Dieren krijgen biologisch voer.Het voer is nooit genetisch gemodificeerd.Zieke dieren krijgen bij voorkeur natuurlijke geneesmiddelen.Bij varkens is het verboden staarten te couperen of tanden te vijlen.Dieren kunnen zo veel mogelijk hun natuurlijke gedrag vertonen.Hier lees je meer over biologisch en dierenwelzijn

Is biologisch beter voor moeders en kinderen?

Wanneer je zwanger bent of borstvoeding geeft, is het een verstandige keus om je kinderen biologisch eten te geven. En ook om zelf zo veel mogelijk biologisch te eten. Uit onderzoek blijkt namelijk dat moeders die biologisch eten (met name zuivel), meer gezonde vetzuren in hun moedermelk hebben.Maar denk bijvoorbeeld ook aan het fruithapje. Uit onderzoek van de Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat de meeste resten van chemische bestrijdingsmiddelen worden gevonden in druiven, mandarijnen, aardbeien en appels. In 95 procent van de Nederlandse appels worden chemische bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Het gaat om gemiddeld vier chemische bestrijdingsmiddelen per appel. Kinderen wegen minder. Daardoor zijn ze gevoeliger voor resten van chemische bestrijdingsmiddelen in voeding dan volwassenen. Baby’s zijn extra gevoelig. In de eerste levensfase kunnen schadelijke stoffen namelijk makkelijker in de hersenen doordringen.Biologische groente en fruit worden geteeld zonder chemische bestrijdingsmiddelen.

Is biologisch bij de supermarkt net zo biologisch als van de natuurvoedingswinkel of de boer?

Ja. Als het Europees biologisch keurmerk op het product staat, is het biologisch. Op welke verkooppunt je het product ook tegenkomt.

Waarom is biologisch soms duurder?

Biologische producten zijn vaak duurder dan reguliere. Vaak terecht! Doordat je meer betaalt, kan er beter worden gezorgd voor de dieren en de aarde . Een biologische kip kan bijvoorbeeld heerlijk rondrennen in de frisse lucht maar heeft daardoor meer en duurder biologisch voer nodig. En onkruid wieden kost veel uren werk, maar de boer vervuilt de omgeving niet met chemische middelen. Een deel van de hogere prijs komt ook omdat biologisch nog klein is. Daardoor zijn ketens minder efficiënt georganiseerd en kost de hele weg van de boer naar de consument meer geld.De goedkope kiloknallers lijken voordelig. Maar ze kosten onze samenleving veel. Die kosten ziet je bijvoorbeeld terug in heffingen van de gemeente (denk aan waterzuivering). Vervuiling en verlies van biodiversiteit kost de maatschappij miljoenen.Hier lees je meer over de prijs van biologische producten

Waarom zou ik biologisch eten?

Vanwege alle voordelen! Je kunt kiezen voor biologisch omdat je dierenwelzijn belangrijk vindt, en wilt dat dieren lekker naar buiten kunnen. Of omdat je je zorgen maakt over het klimaat, en bioboeren geen kunstmest gebruiken (wat heel veel uitstoot scheelt). Je kunt kiezen voor bio omdat je geen synthetische geur- kleur- en smaakstoffen in je eten wilt. Of omdat je in een schone leefomgeving wilt wonen, waarin minder chemische bestrijdingsmiddelen achterblijven in het water en in de bodem. Of je kunt voor bio kiezen omdat al het groente en fruit met hun wortels in de grond staan en daardoor goed op smaak komen. En je bio dus gewoon lekkerder vindt ;)Volop redenen dus… Uitgebreidere informatie over alle voordelen lees je hier.

Worden er antibiotica gebruikt bij biologisch?

Ook biologisch gehouden dieren mogen worden behandeld met antibiotica. Maar: pas als het écht niet anders kan. De boer gaat namelijk eerst op zoek naar een natuurlijk geneesmiddel.Om ervoor te zorgen dat er zo weinig mogelijk antibiotica worden gebruikt, zijn er strenge regels:Preventief gebruik van antibiotica en synthetische geneesmiddelen is verboden.Bij de behandeling van ziekten hebben natuurlijke of homeopathische middelen de voorkeur. Soms zijn deze niet doeltreffend, en is er toch behandeling nodig om te voorkomen dat een dier lijdt of pijn heeft. Dan mag, onder verantwoordelijkheid van een dierenarts, een gangbaar geneesmiddel worden gebruikt, waaronder antibiotica. Per jaar zijn maximaal drie behandelingen met antibiotica en synthetische geneesmiddelen toegestaan.Voor dieren met een levensduur korter dan één jaar, is één behandeling het maximum.Bij het gebruik van diergeneesmiddelen geldt twee keer de wettelijke wachttermijn. Met deze wachttermijn wordt bedoeld: de periode tussen het gebruik van het geneesmiddel, en het moment dat het dier weer voedsel mag produceren. Als geen wettelijke wachttijd is bepaald, geldt een wachttijd van 48 uur.

Welke regels zijn er voor de biologische verwerking van producten?

Veel van wat je eet is verwerkt: kaas, brood, pizza, hamburger en koekjes, de lijst is eindeloos. Ook voor de verwerking van biologische producten zijn er regels. Het uitgangspunt is, net als in de landbouw: de verwerking gaat zo natuurlijk mogelijk. Een paar voorbeelden:Er mogen geen synthetische geur-, kleur- en smaakstoffen worden toegevoegd.Je mag biologisch voedsel niet ‘doorstralen’ om bijvoorbeeld de houdbaarheid te verlengen. Biologische producten zijn niet genetisch gemodificeerd. Wil je meer weten over biologische verwerking? Ga dan naar deze pagina.Of kijk ook eens bij het thema Eerlijke prijs, hier lees je ook over synthetische geur- en smaakstoffen.

Bestaat er ook biologisch tropisch fruit?

Tropisch fruit komt bijna altijd van ver. Maar ook ananassen en andere biologische producten die in het buitenland worden geproduceerd, zijn écht biologisch. De claim ‘biologisch’ is wettelijk beschermd. Als het Europees biologisch keurmerk op een product staat, is het gegarandeerd biologisch – en gecontroleerd door een officiële controle organisatie. Ook bij de productie van tropisch fruit mogen er dus geen chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest gebruikt worden. Boeren maken gebruik van natuurlijke mest, compost en natuurlijke bestrijdingsmiddelen. Dit is dus goed voor de biodiversiteit en bodem. Ook aan de andere kant van de wereld. 
Bekijk alle vragen