Biologisch keurmerk

Groenten, Granen,
Aardappels & Bonen

“Wat is er bio aan een broccoli? Krijgt hij dan meer ruimte?” We krijgen wel eens dit soort vragen binnen. Het komt voort uit de gedachte: groentes zijn natuurlijke producten en daarmee automatisch biologisch. Maar het biologische keurmerk gaat over de landbouwmethode waarmee deze groentes gekweekt worden. Hieronder lees je wat de belangrijkste verschillen zijn tussen biologische en reguliere landbouw.

Lees meer

Waarin verschilt de biologische teelt van de reguliere teelt?

Biologische teelt

  • Gebruikt op de meeste gewassen helemaal geen bestrijdingsmiddelen. 
  • Zet alleen natuurlijke bestrijdingsmiddelen in tegen ziektes en plagen. Bijvoorbeeld door de omgeving zo in te richten dat er lieveheersbeestjes kunnen overleven die luizen opeten. En uienolie tegen de wortelvlieg.
  • Bestrijdt onkruid door wieden, schoffelen of afbranden.
  • Gebruikt dierlijke mest en compost om het land te bemesten.
  • Mag in totaal minder mest gebruiken dan in de reguliere teelt.
  • Heeft  elk jaar een ander gewas op een akker. Deze gewasrotatie is goed voor de bodem.
  • Heeft groentes altijd in de grond staan, ook in de kas.
  • Gebruikt rassen die van nature sterker zijn en beter bestand tegen ziektes. Dat scheelt sowieso al bestrijdingsmiddelen.
  • Wordt in principe gedaan met biologische zaden.

Reguliere teelt

  • Mag chemische bestrijdingsmiddelen gebruiken tegen ziektes en plagen.
  • Mag herbiciden (chemische bestrijdingsmiddelen) inzetten tegen onkruid.
  • Mag kunstmest gebruiken als bemesting van het land.
  • Zijn monoculturen toegestaan. Hierbij teelt de boer jaar na jaar hetzelfde gewas.
  • Gewassen mogen groeien op substraat. Dit is een kunstmatige bodem, zoals steenwol.
  • Mag bij het bewaren van aardappelen synthetische kiemremmers gebruiken
Groenten next gen Groenten 3

Wat levert dit ons op?

  • Er zitten minder/geen resten van chemische bestrijdingsmiddelen op biologische voedingsmiddelen.

  • Biologische gewassen (granen, fruit, groente) bevatten 20 tot 40 procent meer antioxidanten.

  • Geen chemische bestrijdingsmiddelen in je werk- woon- en leefomgeving.

  • Meer biodiversiteit. Dit zien we terug in een kleurrijk en levend landschap vol vogels, vlinders en bijen.

  • Een veerkrachtige bodem, die bestand is tegen extreem weer, en dus klimaatbestendig.

  • Een gezonde bodem, zodat we over honderd jaar ook nog kunnen eten.

  • Meer diversiteit in de bodem. Dit is nodig om onder meer plagen te onderdrukken.

  • Schoon drinkwater.

Deel deze pagina

Bekijk ook

Zuivel & Eieren

Verwerkte producten

Vlees & gevogelte

Veelgestelde vragen over biologisch

Wat is biologisch?

‘Biologisch’ is de officiële term voor een manier om voedsel te produceren. De waarden ‘gezondheid, ecologie, eerlijkheid en zorg vormen de basis. Vanuit deze basis zijn Europese regels ontwikkeld. Die garanderen dat de biologische sector zorg draagt voor milieu, klimaat, biodiversiteit, dieren en mensen. Alle biologische ondernemers in de EU moeten zich aan deze regels houden.

Hoe herken je biologische producten?

Biologische producten zijn te herkennen aan het ‘groene blaadje’ (dat trouwens ook in zwart of wit mag worden afgedrukt). Dit Europees biologisch keurmerk betekent dat het product voldoet aan de wettelijke eisen voor biologische productie. Én dat dit is gecontroleerd. Het woord biologisch – of bio, eko, eco of organic – mag alleen op voedingsmiddelen staan als het voldoet aan de EU-regels.

Hoe weet je of een product écht biologisch is?

Als het biologische keurmerk, een groen blaadje, op een product staat, is het gegarandeerd biologisch. Waar in Europa je het ook tegenkomt.In Nederland controleert de organisatie Skal Biocontrole of producten echt biologisch zijn. De inspecteurs van Skal controleren boeren en producenten, handelaren, winkels en verwerkers. Dat doen ze aangekondigd én onaangekondigd. Dus als het keurmerk op het product staat, kan je er met een gerust hart van genieten!

Is biologisch beter voor het klimaat?

Biologische boeren gebruiken minder energie, en ze stoten minder broeikasgassen uit. Dat doen ze zo: Een biologische boer gebruikt geen kunstmest. De productie van kunstmest kost veel energie. Een deel van het biologische veevoer moet van het eigen land komen of uit de EU. Dit scheelt energie voor vervoer.Biologische veehouders moeten genoeg grond beschikbaar hebben om hun mest op kwijt te kunnen. Ze hebben een beperking aan de hoeveelheid dieren per hectare en dus geen mestoverschot.Bioboeren gebruiken technieken om CO2 op te slaan in de bodem.Lees hier meer over biologisch en het klimaat

Zitten er E-nummers in biologische producten?

E-nummers zijn stoffen die worden toegevoegd aan voedingsmiddelen om een eigenschap te verbeteren. Deze E-nummers zijn getest op veiligheid door de European Food Safety Authority. Ze mogen worden gebruikt in de Europese Unie. Sommige E-nummers zijn heel gewone stoffen. Bijvoorbeeld kurkuma (E100). Dat wordt gebruikt als natuurlijk kleurstof. In het algemeen bevatten sterker bewerkte producten meer E-nummers. Die zijn dan bedoeld om de houdbaarheid te vergroten en smaak, knapperigheid of romigheid te maken, die de gebruikte ingrediënten van zichzelf niet hebben.Van de ruim 350 E-nummers, mogen er slechts zo’n vijftig worden gebruikt in de biologische voedselproductie. Het mag alleen als het E-nummer een natuurlijke oorsprong heeft én als het essentieel is voor het maken van een product.

Is biologisch eten gezonder?

Bij de vraag of biologisch eten gezonder is, denken we al snel aan onze eigen gezondheid. Maar je kunt gezondheid ook breder bekijken. Ook de gezondheid van dieren, planten, de bodem en de omgeving tellen mee. Zo is biologisch gezond voor:Dieren. Biodieren hebben meer ruimte dan in de reguliere stallen en kunnen naar buiten. Daardoor hebben ze een hogere weerstand en minder stress. Planten. Biologische telers telen elk jaar een andere gewas op hun grond. Daarmee voorkomen ze dat ziektes of plagen zich in de bodem opbouwen. Planten hebben hierdoor een gezonde basis om in te groeien.De bodem. Bioboeren nemen allerlei maatregelen om de bodem gezond te houden. Want een vruchtbare bodem is voor biologische telers het allerbelangrijkste.De omgeving en medewerkers. Biologische boeren maken geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen (alleen natuurlijke middelen) en ze gebruiken nooit onkruidbestrijdingsmiddelen (herbiciden). Zo kunnen deze ook niet in de bodem en het drinkwater terechtkomen. En ook de medewerkers worden er niet aan blootgesteld.Mensen. Biologische producten hebben vaak meer voedingswaarde (zoals omega-3 vetzuren in melk), veel meer antioxidanten, en minder resten van chemische bestrijdingsmiddelen dan niet-biologische producten. Waarbij gezegd moet worden dat je persoonlijke gezondheid door veel zaken wordt beïnvloed, waaronder leefstijl, beweging, (erfelijke) ziektes, stress en voeding.Wil je hier meer over weten? Download hier dan de Greenpaper over gezondheid.

Zijn chemische bestrijdingsmiddelen toegestaan in de biologische landbouw?

Nee. Er zijn enkel bestrijdingsmiddelen toegestaan die van natuurlijke oorsprong zijn. Dat wil zeggen dat ze uit de natuur gewonnen zijn. En ze worden pas ingezet als andere methoden niet helpen, zoals gewaskeuze, gewasrotatie en mechanische ingrepen (het verwijderen van de besmettingsbron). Ze zijn alleen bedoeld om ziektes en plagen te bestrijden. Tegen onkruid mogen biologische boeren geen enkel middel gebruiken.Op de site van het CBS vind je meer informatie over het gebruik van chemische middelen in de Nederlandse landbouw. Hier kun je zien bij welke gewassen je de grootste impact maakt, als je kiest voor de biologische variant.

Hoe diervriendelijk is biologisch?

Voor biologische boeren staan het comfort, de gezondheid en het welzijn van hun dieren voorop. Ze houden zo veel mogelijk rekening met de natuurlijke behoeftes van een dier. Zoals lekker scharrelen, wroeten en grazen. Zo diervriendelijk is biologisch:Dieren hebben binnen en buiten veel ruimte.Dieren kunnen naar buiten wanneer ze willen (als het weer het toe laat).In de stal ligt altijd strooisel om in te liggen en/of te scharrelen.Dieren krijgen biologisch voer.Het voer is nooit genetisch gemodificeerd.Zieke dieren krijgen bij voorkeur natuurlijke geneesmiddelen.Bij varkens is het verboden staarten te couperen of tanden te vijlen.Dieren kunnen zo veel mogelijk hun natuurlijke gedrag vertonen.Hier lees je meer over biologisch en dierenwelzijn

Is biologisch beter voor moeders en kinderen?

Wanneer je zwanger bent of borstvoeding geeft, is het een verstandige keus om je kinderen biologisch eten te geven. En ook om zelf zo veel mogelijk biologisch te eten. Uit onderzoek blijkt namelijk dat moeders die biologisch eten (met name zuivel), meer gezonde vetzuren in hun moedermelk hebben.Maar denk bijvoorbeeld ook aan het fruithapje. Uit onderzoek van de Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat de meeste resten van chemische bestrijdingsmiddelen worden gevonden in druiven, mandarijnen, aardbeien en appels. In 95 procent van de Nederlandse appels worden chemische bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Het gaat om gemiddeld vier chemische bestrijdingsmiddelen per appel. Kinderen wegen minder. Daardoor zijn ze gevoeliger voor resten van chemische bestrijdingsmiddelen in voeding dan volwassenen. Baby’s zijn extra gevoelig. In de eerste levensfase kunnen schadelijke stoffen namelijk makkelijker in de hersenen doordringen.Biologische groente en fruit worden geteeld zonder chemische bestrijdingsmiddelen.

Is biologisch bij de supermarkt net zo biologisch als van de natuurvoedingswinkel of de boer?

Ja. Als het Europees biologisch keurmerk op het product staat, is het biologisch. Op welke verkooppunt je het product ook tegenkomt.

Waarom is biologisch soms duurder?

Biologische producten zijn vaak duurder dan reguliere. Vaak terecht! Doordat je meer betaalt, kan er beter worden gezorgd voor de dieren en de aarde . Een biologische kip kan bijvoorbeeld heerlijk rondrennen in de frisse lucht maar heeft daardoor meer en duurder biologisch voer nodig. En onkruid wieden kost veel uren werk, maar de boer vervuilt de omgeving niet met chemische middelen. Een deel van de hogere prijs komt ook omdat biologisch nog klein is. Daardoor zijn ketens minder efficiënt georganiseerd en kost de hele weg van de boer naar de consument meer geld.De goedkope kiloknallers lijken voordelig. Maar ze kosten onze samenleving veel. Die kosten ziet je bijvoorbeeld terug in heffingen van de gemeente (denk aan waterzuivering). Vervuiling en verlies van biodiversiteit kost de maatschappij miljoenen.Hier lees je meer over de prijs van biologische producten

Waarom zou ik biologisch eten?

Vanwege alle voordelen! Je kunt kiezen voor biologisch omdat je dierenwelzijn belangrijk vindt, en wilt dat dieren lekker naar buiten kunnen. Of omdat je je zorgen maakt over het klimaat, en bioboeren geen kunstmest gebruiken (wat heel veel uitstoot scheelt). Je kunt kiezen voor bio omdat je geen synthetische geur- kleur- en smaakstoffen in je eten wilt. Of omdat je in een schone leefomgeving wilt wonen, waarin minder chemische bestrijdingsmiddelen achterblijven in het water en in de bodem. Of je kunt voor bio kiezen omdat al het groente en fruit met hun wortels in de grond staan en daardoor goed op smaak komen. En je bio dus gewoon lekkerder vindt ;)Volop redenen dus… Uitgebreidere informatie over alle voordelen lees je hier.

Worden er antibiotica gebruikt bij biologisch?

Ook biologisch gehouden dieren mogen worden behandeld met antibiotica. Maar: pas als het écht niet anders kan. De boer gaat namelijk eerst op zoek naar een natuurlijk geneesmiddel.Om ervoor te zorgen dat er zo weinig mogelijk antibiotica worden gebruikt, zijn er strenge regels:Preventief gebruik van antibiotica en synthetische geneesmiddelen is verboden.Bij de behandeling van ziekten hebben natuurlijke of homeopathische middelen de voorkeur. Soms zijn deze niet doeltreffend, en is er toch behandeling nodig om te voorkomen dat een dier lijdt of pijn heeft. Dan mag, onder verantwoordelijkheid van een dierenarts, een gangbaar geneesmiddel worden gebruikt, waaronder antibiotica. Per jaar zijn maximaal drie behandelingen met antibiotica en synthetische geneesmiddelen toegestaan.Voor dieren met een levensduur korter dan één jaar, is één behandeling het maximum.Bij het gebruik van diergeneesmiddelen geldt twee keer de wettelijke wachttermijn. Met deze wachttermijn wordt bedoeld: de periode tussen het gebruik van het geneesmiddel, en het moment dat het dier weer voedsel mag produceren. Als geen wettelijke wachttijd is bepaald, geldt een wachttijd van 48 uur.

Welke regels zijn er voor de biologische verwerking van producten?

Veel van wat je eet is verwerkt: kaas, brood, pizza, hamburger en koekjes, de lijst is eindeloos. Ook voor de verwerking van biologische producten zijn er regels. Het uitgangspunt is, net als in de landbouw: de verwerking gaat zo natuurlijk mogelijk. Een paar voorbeelden:Er mogen geen synthetische geur-, kleur- en smaakstoffen worden toegevoegd.Je mag biologisch voedsel niet ‘doorstralen’ om bijvoorbeeld de houdbaarheid te verlengen. Biologische producten zijn niet genetisch gemodificeerd. Wil je meer weten over biologische verwerking? Ga dan naar deze pagina.Of kijk ook eens bij het thema Eerlijke prijs, hier lees je ook over synthetische geur- en smaakstoffen.

Bestaat er ook biologisch tropisch fruit?

Tropisch fruit komt bijna altijd van ver. Maar ook ananassen en andere biologische producten die in het buitenland worden geproduceerd, zijn écht biologisch. De claim ‘biologisch’ is wettelijk beschermd. Als het Europees biologisch keurmerk op een product staat, is het gegarandeerd biologisch – en gecontroleerd door een officiële controle organisatie. Ook bij de productie van tropisch fruit mogen er dus geen chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest gebruikt worden. Boeren maken gebruik van natuurlijke mest, compost en natuurlijke bestrijdingsmiddelen. Dit is dus goed voor de biodiversiteit en bodem. Ook aan de andere kant van de wereld. 
Bekijk alle vragen